Waarom de beste bedrijfsjuristen niet solliciteren

Wie een vacature uitzet voor een bedrijfsjurist en wacht op reacties, wacht meestal lang. Niet omdat er geen geschikte kandidaten zijn, maar omdat de beste kandidaten niet actief zoeken. In de gesprekken die we bij DRB voeren met juridische professionals komt dat patroon dagelijks terug: bedrijfsjuristen zijn honkvast, en wie wél in beweging komt, doet dat zelden vanwege een aansprekende vacaturetekst. Volgens Tobias Veldkamp, senior consultant bij DRB, raakt dat aan een onderliggende vraag die veel bedrijfsjuristen zichzelf nauwelijks stellen: weet ik eigenlijk wat ik zoek?

Een honkvaste beroepsgroep

De Nationale Enquête Bedrijfsjuristen 2025 van het Nederlands Genootschap van Bedrijfsjuristen (NGB) schetst een duidelijk beeld. De meeste respondenten werken als bedrijfsjurist of general counsel in teams van twee tot tien juristen, veelal met meer dan tien jaar werkervaring. Ruim een derde werkt al meer dan tien jaar bij de huidige werkgever. En slechts ruim een kwart overweegt binnen twaalf maanden te solliciteren.

“Dit is precies wat wij in de markt zien”, zegt Tobias. “Bedrijfsjuristen solliciteren vaak niet actief. En de groep die wél in beweging komt, doet dat niet vanwege een vacaturetekst.” De enquête onderschrijft dat: wie een overstap overweegt, noemt bedrijfscultuur, inhoud en locatie als belangrijkste overwegingen, niet een toevallig voorbijkomende vacature.

De marktdynamiek versterkt dit patroon. Mr. Online sprak begin 2025 van een ‘perfect storm’ op de juridische arbeidsmarkt: de vraag naar bedrijfsjuristen groeit al twintig jaar, met het zwaartepunt bij in-house posities, terwijl het aanbod achterblijft. Iedereen zoekt dezelfde schaarse groep juristen met rond de acht jaar ervaring. En aan de top draait de carrousel nauwelijks: er kwamen het afgelopen jaar minder general counsel- en head of legal-posities vrij dan ooit, terwijl meerdere generaties op diezelfde eindverantwoordelijke rollen wachten. “Wie wil bewegen, heeft simpelweg weinig om naartoe te solliciteren.”

Niet onwil, maar onbewustheid

Toch is honkvastheid volgens Tobias maar de helft van het verhaal. “Mensen zijn vaak op zoek naar iets, maar weten zelf niet goed waarnaar. En wie niet weet wat hij zoekt, solliciteert niet.”

Blijven zitten is dan de logische uitkomst. “De huidige positie is bekend en comfortabel. Je bent er succesvol, gehecht aan de mensen om je heen, en het werk gaat je goed af. Tegelijkertijd weet je niet hoe het elders kan zijn. Of je daar misschien nog beter tot je recht zou komen, in een andere rol, bij een andere organisatie.”

Bedrijfsjuristen zijn daarin, zo formuleert hij het scherp, vaak onbewust onbekwaam in hun eigen oriëntatie. “Ze missen het zicht op wat ze nodig hebben voor een volgende stap. En soms willen ze er ook onbewust niet over nadenken: de agenda is al vol, en zo’n oriëntatieproces voelt als iets wat er nog bij komt. Terwijl het helemaal niet groot of ingewikkeld hoeft te zijn.”

Hoe langer iemand op dezelfde plek zit, hoe groter de drempel wordt. “Na vijf of zes jaar speelt ook de gedachte mee: dit werk beheers ik. Bij een overstap moet ik misschien dingen doen waarvan ik niet weet of ik er goed in ben. In de praktijk valt dat bij de meeste juristen mee, maar het gevoel is reëel en houdt mensen op hun plaats.”

Kritischer, niet voorzichtiger

Geopolitieke onrust en de opkomst van AI roepen de vraag op of bedrijfsjuristen daardoor langer blijven zitten. Tobias denkt van niet. “Maar ze worden wel kritischer. Kandidaten kijken scherper naar de organisatie waar ze zitten of naartoe zouden gaan. Hoe toekomstbestendig is de business? Loopt deze organisatie voorop in AI, of erachteraan? Die vragen wegen mee, maar ze versnellen noch vertragen de beslissing om te bewegen.”

Opvallend in dat verband: de NGB-enquête signaleert dat er op juridische afdelingen nog relatief weinig AI-tools beschikbaar zijn, terwijl de behoefte daaraan juist groot is. De bedrijfsjurist zoekt een strategische rol en moderne tools, en weegt steeds vaker mee of een werkgever die kan bieden.

Het gesprek vóór de vacature

Het advies dat Tobias werkgevers én juristen meegeeft, vloeit logisch voort uit dit alles: een vacature uitzetten volstaat niet in een markt waarin de beste kandidaten niet zoeken. “Je kunt prima een vacature uitzetten, maar je weet pas of je de goede mensen binnenhaalt als je hebt kunnen inzoomen op drijfveren, karakter en ambities. Dat vergt gesprekken die al gevoerd zijn vóórdat er een vacature ligt. Dat is wat wij doen: in gesprek blijven met juristen. Wat zijn je ambities, wat drijft je, en welke rol spelen je levensfase en karakter in de keuzes die voorliggen?”

Soms leidt dat gesprek tot de conclusie dat blijven de juiste keuze is. Soms blijkt dat het verstandig is om eens elders een kop koffie te drinken. “Een oriëntatie hoeft niet groot te zijn. Ze begint met een goed gesprek. Je hoeft niet te weten wat je zoekt om dat gesprek aan te gaan, juist dat gesprek brengt het antwoord dichterbij.”

*Bronnen: NGB Nationale Enquête Bedrijfsjuristen 2025; Mr. Online, “Perfect storm op juridische arbeidsmarkt” (februari 2025).*