Solliciteren als spiegel van organisatiecultuur

Wie sollicitanten laat wachten op een antwoord, vertelt hen precies hoe besluitvorming binnen de organisatie werkt. Niet in woorden, maar in gedrag. Solliciteren is daarmee zelden een vrijblijvend proces. Het vraagt voorbereiding, tijd en emotionele investering. Juist daarom blijft de manier waarop organisaties met kandidaten omgaan vaak langer hangen dan de uitkomst zelf.

In een recent artikel in NRC van 7 december 2025 (“Ook de afgewezen sollicitant verdient een beetje liefde en aandacht”) wordt scherp beschreven hoe groot de impact is van stilte of een standaardafwijzing. Solliciteren kan voelen als een fulltime baan, met meerdere gesprekken en hoge verwachtingen, terwijl het proces bij een afwijzing abrupt stopt. Soms volgt er een korte mail. Soms blijft het stil. Die observatie raakt aan een bredere vraag: wat zegt het sollicitatieproces eigenlijk over een organisatie?

Waar processen vastlopen

Non-respons ontstaat zelden uit kwade wil. Vaker ontbreekt duidelijk eigenaarschap. Zeker in organisaties waar recruitment ‘erbij’ wordt gedaan, blijft besluitvorming hangen. Cv’s blijven liggen, terugkoppeling wordt uitgesteld en verwachtingen worden niet gemanaged. Voor kandidaten voelt dat als desinteresse; intern is het vaak simpelweg onvoldoende georganiseerd.

Daarin zit een zichtbaar verschil tussen organisaties. Grotere kantoren en bedrijven hebben hun recruitmentproces doorgaans strak ingericht, met systemen, duidelijke verantwoordelijkheden en vaste reactietermijnen. Bij kleinere organisaties ligt recruitment regelmatig bij één partner of manager, naast een toch al volle agenda. Het gevolg is vertraging, onduidelijkheid en frustratie aan beide kanten.

Van knelpunt naar kans

Juist daar ligt ook een kans. Wanneer eigenaarschap in het sollicitatieproces helder is belegd, ontstaat rust. Voor kandidaten én intern. Steeds meer kantoren zien dat een goed georganiseerd search- en selectieproces niet alleen zorgt voor snellere besluitvorming, maar ook ruimte creëert. Ruimte voor advocaten om zich te richten op hun praktijk en de inhoud van het werk.

In searchtrajecten kan het uit handen nemen van dit proces daarbij een belangrijke rol spelen. Door het volledige traject zorgvuldig te organiseren en te begeleiden, van eerste introductie tot heldere terugkoppeling en afronding, blijven continuïteit en aandacht geborgd. Dat is met name waardevol voor kleinere organisaties, waar recruitment niet altijd structureel is belegd, maar waar de behoefte aan professionaliteit en zorgvuldigheid minstens zo groot is.

Afwijzen is óók communiceren

Een afwijzing blijft ongemakkelijk, hoe zorgvuldig deze ook wordt gebracht. Maar de manier waarop dat gebeurt, maakt verschil. Persoonlijke terugkoppeling, een korte toelichting of een telefoontje na een gesprek zorgen ervoor dat kandidaten zich serieus genomen voelen. Niet omdat het oordeel verandert, maar omdat het proces klopt.

Het NRC-artikel noemt voorbeelden van organisaties die bewust investeren in de ervaring van afgewezen kandidaten, juist om met een goed gevoel afscheid te nemen. Niet als marketingtruc, maar als erkenning van de moeite die iemand heeft gedaan. Dat is geen detail. Afgewezen kandidaten dragen bij aan de marktreputatie van het kantoor waar ze solliciteerden en vertellen hun ervaringen verder, positief of negatief. Bij een slechte ervaring kan een kandidaat immers de indruk krijgen dat er ook zo wordt omgegaan met de zittende medewerkers of cliënten. En dat is niet de indruk die je als kantoor wilt achterlaten.

Reputatie begint vóór het contract

Daarmee wordt duidelijk dat de inrichting van het sollicitatieproces raakt aan leiderschap. Niet door grote gebaren, maar door keuzes in aandacht en eigenaarschap. Door te bepalen wie verantwoordelijk is, wie communiceert en hoe zorgvuldig met verwachtingen wordt omgegaan.

Solliciteren is daarmee geen los HR-proces, maar een spiegel van organisatiecultuur. Het laat zien hoe serieus een organisatie omgaat met mensen op momenten die voor hen spannend zijn. Niet alleen wie je aanneemt doet ertoe, maar ook hoe je het proces organiseert dat daaraan voorafgaat.